GN 42/2019 Archiwum

Sześć chwostów i baranek

O tym, jak rozumieć symbole umieszczone w herbie biskupa nominata Janusza Ostrowskiego, mówi ks. dr Szymon Tracz z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, jego twórca.

ks. Piotr Sroga: Biskup w ramach przygotowania do przyjęcia sakry biskupiej musi między innymi wybrać swój herb. Jakie ma on znaczenie?

ks. dr Szymon Tracz: Herb biskupi pełni funkcję rozpoznawczą, informacyjną, reprezentacyjną, wreszcie – prestiżową. Umieszczany jest przede wszystkim na dokumentach i pieczęciach, ale także na budynkach kościelnych, różnych przedmiotach i sprzętach liturgicznych. Pierwotnie duchowni używali herbów rodowych, dziś powszechnie przyjęto zasadę umieszczania w herbie odniesień do programu posługi pasterskiej nowego biskupa.

Jakie znaczenie mają poszczególne elementy herbu?

Herb biskupa, niezależnie, czy jest ordynariuszem swojej diecezji, czy biskupem pomocniczym lub tytularnym, jest zwieńczony zielonym kapeluszem z sześcioma zielonymi chwostami w trzech rzędach. Ten sposób ich rozmieszczenia odróżnia go od herbu arcybiskupa, gdzie chwosty są zgrupowane w czterech rzędach. Są one zawieszone na sznurze przewleczonym przez rondo kapelusza, zakończonym jednym chwostem, umieszczonym nad rondem. Kapelusz wywodzi się z kapelusza pielgrzymiego. Ma przypominać o wędrówce do niebieskiej ojczyzny. Biskupi w odróżnieniu od kardynałów, którym przysługuje czerwony kapelusz, używają zielonego. Ten kolor symbolizuje dobrych pasterzy wiodących powierzoną im owczarnię na zielone pastwiska. Stanowi także metaforę głoszonej przez nich nieskażonej doktryny wiary. Za tarczą herbową widnieje ustawiony pionowo krzyż procesyjny, który już od wieku V był noszony przed osobą papieża i legatów papieskich. Stanowi on przypomnienie, że władza biskupa pochodzi od Chrystusa i ma charakter służebny. Zasadniczą częścią herbu jest godło umieszczone na tarczy oraz znajdujące się poniżej zawołanie biskupie na banderoli. To ono stanowi klucz do zrozumienia całego przesłania ideowego herbu biskupiego.

Każdy biskup umieszcza na nim ważne dla siebie treści, które mają charakter programu posługi. Jakie znalazły się w herbie biskupa nominata Janusza?

Jako swoje zawołanie oraz program biskupiej posługi przyjął wezwanie: „Jesu, in Te confido”– „Jezu, ufam Tobie”. To powszechnie znane wezwanie wiąże się z przesłaniem, jakie skierował do św. s. Faustyny Jezus Miłosierny. Chciał, by była to najprostsza modlitwa ufności wszystkich strapionych i uciśnionych, a zarazem dewiza identyfikująca obraz, będący jednym z przejawów kultu Bożego Miłosierdzia. Stąd też na tarczy herbowej nowego biskupa znalazło się srebrne (białe) przedstawienie Jezusa jako Dobrego Pasterza w polu zielonym. Jednocześnie dewiza biskupia przywołuje osobę św. Jana Pawła II, wielkiego apostoła Miłosierdzia Bożego, którego posługą biskup nominat Janusz chce się inspirować. Obraz Chrystusa jako Dobrego Pasterza jest najstarszym wizerunkiem Miłosierdzia Bożego, funkcjonującym w kulcie i sztuce wczesnochrześcijańskiej. Jednocześnie stanowi punkt wyjścia do wszystkich późniejszych wizerunków Jezusa Miłosiernego, powstających w kolejnych epokach, aż do obrazu „Jezu, ufam Tobie”.

Z czego Ksiądz czerpał inspiracje, tworząc herb warmińskiego biskupa?

Wzorem dla postaci Dobrego Pasterza w herbie biskupa Janusza Ostrowskiego stała się tzw. rzymska figura Dobrego Pasterza z przełomu wieków III i IV, przechowywana w Muzeach Watykańskich. Ukazuje ona młodzieńczego Chrystusa niosącego na ramionach owcę. To wczesnochrześcijańskie przedstawienie niezwykle mocno akcentuje relację miłości Pasterza do owcy. To pokazuje, że priorytetem w posłudze nowego biskupa będzie realizowanie misji pasterskiej w oparciu o biblijne wzorce. Rzymskie konotacje rzeźby mają także przypominać związki Kościoła warmińskiego z Rzymem jako stolicą chrześcijańskiego świata oraz Stolicą Apostolską, co wielokrotnie uwidaczniało się w historii Świętej Warmii, żeby przywołać np. wybitne postacie biskupów warmińskich – Eneasza Sylwiusza Piccolomini (1457–1458), późniejszego papieża Piusa II, czy też Stanisława Hozjusza (1551–1579). Jednocześnie na starożytnym Wschodzie pasienie owiec było wiązane z funkcją zarządzania, opartego na sprawiedliwym prawie, które w pierwszej kolejności miało troszczyć się o słabych. W ten sposób biskup nominat Janusz Ostrowski chce nawiązać do swojego prawniczego wykształcenia i doświadczenia w dotychczasowej pracy w sądzie biskupim, zajmującej istotne miejsce w jego duszpasterstwie. Wreszcie obraz Dobrego Pasterza jest przypomnieniem o potrzebie budowania mostów jedności oraz misyjnego wychodzenia z przesłaniem Ewangelii w szeroki świat, co w życiu nowego biskupa uwidoczniło się w pracy misyjnej w Togo, w Afryce Zachodniej (1999–2006). Należy także zaznaczyć, że zrządzeniem Opatrzności Bożej święcenia biskupie ks. Janusza Ostrowskiego mają miejsce w przeddzień IV niedzieli wielkanocnej, od najdawniejszych czasów w tradycji Kościoła nazywanej Niedzielą Dobrego Pasterza. •

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama