Nowy numer 32/2018 Archiwum

Atlas Kopernika

Jak przed kilkoma stuleciami ludzie wyobrażali sobie ziemię? Kto był autorem najpiękniejszego dzieła kartograficznego? A po kim najczęściej powtarzano błędy?

W olsztyńskim ratuszu można obejrzeć wystawę „Szlakami wyobraźni po mapach dawnych i dawniejszych”. Na wystawie znalazły się fotografie map znajdujących się w dwóch dziełach: „Cosmographii” Claudiusa Ptolemaeusa i „Theatrum orbis terrarum” Abrahama Orteliusa.

– Dzieło Ptolemeusza omawiające zasady konstruowania map powstało w 1486 roku. Znalazło się w nim zestawienie około 8 tys. nazw geograficznych z całego znanego wówczas świata – wyjaśnia ks. Tomasz Garwoliński, dyrektor seminaryjnej biblioteki. – Nie było wolne od błędów, które jeszcze długo powtarzano na późniejszych mapach. Do największych pomyłek należy pomniejszenie obwodu kuli ziemskiej oraz wydłużenie Morza Śródziemnego i Azji w kierunku wschodnim. Ten błąd zaważył później w dużej mierze na obliczeniach i wyprawie Kolumba. Aż do późnego średniowiecza „Cosmographia” Ptolemeusza nie była znana chrześcijańskiemu światu. Za to tłumaczyli ją z greckiego i syryjskiego oraz studiowali Arabowie. Dopiero na początku XV w. przetłumaczono ją na łacinę i wielokrotnie kopiowano, a od 1477 r. zaczęto wydawać drukiem z mapami. Nasz astronom Mikołaj Kopernik korzystał z dzieła Ptolemeusza w wydaniu rzymskim z 1480 roku. Miał ją już podczas studiów krakowskich. Pozostawił w niej kilka notatek na marginesach. Na karcie 5. zaznaczył Kraków, Rostok i Pragę oraz zapisał wartość ich długości geograficznej. Dzieło to po jego śmierci trafiło do biblioteki kolegium jezuickiego w Braniewie, a potem w 1626 r. wraz z innymi książkami zostało zrabowane i do dziś znajduje się w bibliotece uniwersyteckiej w Uppsali. – Arcydziełem sztuki zdobniczej jest natomiast atlas „Theatrum orbis terrarum” Abrahama Orteliusa. Żył on w latach 1527–1598, był przedstawicielem holenderskiej szkoły kartografii w dobie jej największego rozkwitu. W początkowym okresie zajmował się on handlem mapami i działalnością antykwaryczną – mówi ks. Garwoliński. W 1560 r. Ortelius zetknął się z Gerardem Kremerem i pod jego wpływem podjął pracę nad zorganizowaniem, a potem wydaniem pierwszego systematycznego zbioru map. Uznawany on jest jest za twórcę pierwszej jednolitej koncepcji atlasu map. Wystawa powstała przy współpracy Urzędu Miasta Olsztyna, Biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego Metropolii Warmińskiej „Hosianum”, Miejskiej Biblioteki Publicznej oraz Olsztyńskiego Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego pod honorowym patronatem metropolity warmińskiego i prezydenta miasta Olsztyna. Ekspozycję można oglądać na I piętrze w bocznym korytarzu ratusza do 7 sierpnia.

« 1 »
oceń artykuł

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zapisane na później

Pobieranie listy

Rekalma