Koncert zespołu Michał Aftyka Quintet oficjalnie zainaugurował działalność Powiatowego Atelier Kultury Synagoga w Barczewie. Ten „nowy” obiekt na mapie kulturalnej regionu to odrestaurowana galeria sztuki, która funkcjonowała od lat w budynku dawnej bożnicy.

- Przed podjęciem prac zapytaliśmy mieszkańców, co chcieliby zmienić w synagodze. Większość opowiedziała się za tym, aby nie zmieniać jej obecnego przeznaczenia, by po odnowieniu nadal odbywały się tu koncerty, spotkania z ciekawymi ludźmi, wystawy i wernisaże. Wyrazili pragnienie, żeby synagoga funkcjonowała przez cały rok - opowiadał starosta olsztyński Andrzej Abako.

Po generalnym remoncie wnętrz i kończących się pracach na zewnątrz Braniewo odzyskało budynek dostosowany do funkcji, jakie określili dla niego w głosowaniu internetowym mieszkańcy powiatu. - Rozpoczynamy działalność całorocznego ośrodka wspierania kultury warmińskiej - nie krył radości A. Abako.

Powstały w połowie XIX w. obiekt synagogi jest jedyną zachowaną w pierwotnym stylu żydowską bożnicą na Warmii, jednym z niewielu judaików, które przetrwały w regionie do naszych czasów i są świadectwem wielokulturowej historii tych ziem. Od 2021 r. jego właścicielem jest powiat olsztyński, który postanowił kontynuować prowadzoną w nim od lat działalność kulturalną w nowej odsłonie. Do czego niezbędny był gruntowny remont i adaptacja obiektu.

Ukończony latem tego roku pierwszy etap prac objął przede wszystkim remont dachu oraz wzmocnienie fundamentów. Kompleksowo odnowiono wnętrze zabytkowego budynku. Ten etap prac kosztował prawie 2,3 mln zł. Milion złotych pochodziło z grantu uzyskanego dzięki głosom mieszkańców, którzy wzięli udział w konkursie internetowym „Nasz zabytek” organizowanym przez fundację Most the Most Banku Gospodarstwa Krajowego.

Trwający obecnie etap drugi, który zakończy się w połowie przyszłego roku, to przede wszystkim odnowa elewacji, renowacja zewnętrznej stolarki budynku bożnicy oraz prace konserwatorskie mykwy (rytualnej łaźni) i przebudowa budynku pomocniczego, jak również zagospodarowanie terenu wokół synagogi. Prace finansowane są z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków (ok. 1,2 mln zł) oraz budżetu powiatu.

- To pierwsze, zamknięte jeszcze spotkanie, to forma podziękowania dla wszystkich, którzy byli i są zaangażowani w ten projekt, dzięki którym budynek odzyskał dawny blask i może rozpocząć nowy etap w swojej historii - wyjaśniał starosta.